<--Cojnij do: Szkoła podstawowa -->

Rewalidacja

Czym jest? Co oznacza jej nazwa?

W odniesieniu do języka łacińskiego, z którego termin ten pochodzi (łac. „re” – znowu, znów i „validus” – mocny) rewalidacja jest przywracaniem osobie niepełnosprawnej możliwie pełnej sprawności.

Istotnym jest fakt, iż zajęcia rewalidacyjne nie mają na celu tylko wyrównania braków, lecz wzmocnienie mocnych stron dziecka. Rewalidacja jest zatem procesem uwzględniającym całokształt podejmowanych działań. Jest więc procesem edukacyjnym, terapeutycznym i wychowawczym, w którym zaplanowane cele uwzględniają wiedzę teoretyczną i działania ukierunkowane na daną osobę.

Rewalidacja obejmuje wiele oddziaływań z zakresu pedagogiki i odniesień społecznych, których celem jest przywrócenie danych sprawności tak, by osoba niepełnosprawna mogła funkcjonować w społeczeństwie. Istotne jest zróżnicowanie charakteru tych oddziaływań w taki sposób, by uwzględniały rodzaj niepełnosprawności, jej stopień oraz wiek osoby poddawanej rewalidacji.

Działania rewalidacyjne kierujemy na maksymalne usprawnienie i rozwijanie tych funkcji fizycznych i psychicznych, które są najsilniejsze i najmniej zaburzone przy optymalnym korygowaniu funkcji zaburzonych. Istotnym procesem jest również kompensowanie (wyrównywanie) deficytów, jak również całościowe dynamizowanie rozwoju.

Zasady, które każdy pedagog specjalny prowadzący zajęcia powinien uwzględniać to, m. in.:

  • możliwie pełna indywidualizacja pracy dostosowana do potrzeb danego ucznia,
  • dostosowanie ćwiczeń do możliwości ucznia wraz z zapewnieniem takich warunków, by dziecko ćwiczenia te mogło wykonać poprawnie,
  • właściwe i adekwatne do rozwoju stopniowanie trudności; od zadań najprostszych po coraz bardziej złożone,
  • dostosowanie czasu trwania określonych ćwiczeń do tempa pracy ucznia.

W rewalidacji stosuje się szereg metod, które zawsze dostosowywane są w zależności od rodzaju deficytu/deficytów, nad którymi pracujemy. Do technik najbardziej znanych i najczęściej wykorzystywanych należy metoda:

  • ośrodków pracy Marii Grzegorzewskiej,
  • wczesnej integracji społecznej Marii Montessori,
  • ośrodków zainteresowań O. Declory,
  • integracji sensorycznej,
  • Gruszczyk – Kolczyńskiej w zakresie edukacji matematycznej,
  • gimnastyki twórczej K. Orfa i R. Labana,
  • Veroniki Sherborn,
  • Denisona,
  • arteterapii i inne.

Jedną z wymienionych metod terapii podejmowanej w ramach działań rewalidacyjnych jest wspomniana wyżej arteterapia (zwana też artterapią). Sam termin „arteterapia” (ang. art therapy) został użyty po raz pierwszy przez angielskiego nauczyciela Adriana Hilla w 1942 roku.

Jest to taka forma terapii przez sztukę, która media artystyczne traktuje jako sposób wyrażania emocji, jako sposób komunikacji, w rewalidacji zaś stanowi doskonały warsztat usprawniający deficyty.

Istnieje wiele odmian arteterapii, między innymi:

  • bajkoterapia (inaczej biblioterapia),
  • muzykoterapia,
  • choreoterapia,
  • terapia po przez sztuki plastyczne i inne.

Omówię jedną z nich – terapię przez sztuki plastyczne. Osoba uczestnicząca w zajęciach arteterapii nie musi posiadać zdolności plastycznych czy też doświadczenia w tym zakresie. Nie jest tu bowiem istotny aspekt artystyczny i nie na nim skupia się tu uwaga. Istotą prac jest proces diagnostyczny i terapeutyczny. Odpowiednio dobrana technika będzie doskonałą podstawą przy eliminowaniu danego deficytu i jednoczesnym usprawnianiu danej czynności, np.:

  • dla dziecka mającego trudności w zakresie prawidłowego chwytu nożyczek i posługiwania się nimi idealnie sprawdzą się wszelkie prace z wykorzystaniem techniki „wycinanki”. Dodatkowym aspektem będzie końcowy efekt w postaci pracy, dzięki której dziecko będzie mogło wyrazić swoje emocje, odczucia czy przeżycia,
  • dla dziecka, u którego występują trudności w komunikacji werbalnej, w tym np. mutyzm, mutyzm wybiórczy, metoda ta będzie – obok metody diagnostycznej – doskonałym sposobem komunikacji.

Istotą arteterapii jest proces twórczy. Powstałe dzieło staje się materiałem, który następnie podlega analizie, jest interpretowane, stanowi źródło informacji o jego autorze; odzwierciedla głównie jego stany emocjonalne, myśli czy też lęki.

Podczas terapii po przez sztukę plastyczną do wykorzystania jest szeroki wachlarz stosowanych materiałów; farby kredki, kolorowy karton/papier, tektura/tektura falista, glina, masa solna, plastelina i wiele innych.

Anna Wilk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.